Pamięci Ireny Iłłakowiczówny…

Z okazji 111. rocznicy urodzin Ireny Iłłakowiczówny, działacze Brygady Mazowieckiej w ramach lipcowej akcji porządków na warszawskich cmentarzach, odwiedzili również grób jednej z najdzielniejszych działaczek podziemia narodowego w trakcie II Wojny Światowej. Zachęcamy do zapoznania się z Jej życiorysem.

Irena Iłłakowicz, z domu Morzycka, urodziła się 26 lipca 1906 r. w Berlinie. W młodości była alpinistką. Otrzymała od rządu szwajcarską złotą odznaką alpinistyczną za odwagę, jako nagrodę za wydobycie zwłok jednego z uczestników wyprawy, który spadł w dół wąskiej szczeliny. Była poliglotką – biegle władała sześcioma językami obcymi: francuskim, angielskim, perskim, fińskim, niemieckim i rosyjskim. Studiowała nauki humanistyczne na Uniwersytecie Grenoble we Francji. Tam poznała swojego pierwszego męża – syna księcia Kurdystanu, z którym wzięła ślub w obrządku mahometańskim. Wyjechała z nim do Persji, jednak po dwóch latach, za zgodą męża, wróciła do Polski. Podobno podróż do kraju przebyła wówczas na motocyklu. Podczas kolejnego pobytu we Francji poznała Jerzego Olgierda Iłłakowicza, polskiego narodowca, późniejszego działacza Obozu Narodowo–Radykalnego, z którym w 1934 r. wzięła ślub. 2 lata później urodziło się ich jedyne dziecko – córka Ligia.

Po wybuchu wojny w 1939 r. Jerzy Iłłakowicz wraz z pozostałymi członkami Grupy „Szańca”, przystąpił do tworzenia konspiracyjnej organizacji wojskowej pod nazwą Związek Jaszczurczy. Irena, pod pseudonimem „Barbara Zawisza” czynnie włączyła się w działalność konspiracyjną jako agentka wywiadu w podcentrali „Zachód” Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy. 7 października 1942 r. została aresztowana przez Gestapo i uwięziona na Pawiaku. Podczas brutalnego śledztwa nie wyjawiła żadnych informacji, nie skorzystała też z przesyłanego jej potajemnie cyjanku. Z Pawiaka trafiła na Majdanek, skąd w brawurowej akcji została odbita w marcu 1943 r. przez żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Przebrani w mundury gestapo, NSZ-owcy przedstawili fałszywy dokument nakazujący przekazanie Ireny z powrotem do Pawiaka. Sama Irena dopiero za bramami obozu dowiedziała się, że „gestapowcy” to jej koledzy z Organizacji.

Po uwolnieniu Irena nie zaprzestała działalności konspiracyjnej. Rozpoczęła służbę jako agentka kontrwywiadu przeciwko komunistycznym agentom. Wówczas odkryła, że istnieje w Otwocku siatka, która najprawdopodobniej ma na celu podjęcie współpracy pomiędzy wywiadem niemieckim i komunistycznym, żeby wspólnymi siłami tropić i zwalczać polskie podziemie. 4 października 1943 r. wyszła ze swojego konspiracyjnego mieszkania z zamiarem pojechania do Otwocka. Nie zdążyła dojechać do celu – została zastrzelona przez oddział Gwardii Ludowej na Polach Mokotowskich w Warszawie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *